‘พญาคชสีห์’ สัญลักษณ์แห่งอำนาจ ตบะ และเดชะ เป็นที่น่าเกรงขาม

สำหรับ “พญาคชสีห์” สัญลักษณ์กระทรวงกลาโหม และสัญลักษณ์ทางประวัติศาสตร์การทหารไทย แสดงออกถึงความจงรักภักดี ในการถวายปกป้องพระราชวงศ์จักรี และเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของเหล่าทหารหาญ เนื่องจาก “พญาคชสีห์” เป็นสัตว์ในเทพนิยาย ผสมระหว่างราชสีห์กับช้าง หรือ (คช) และสมัยโบราณถือว่าคชสีห์ เป็นเครื่องหมายแทนทหาร รวมทั้งตราประจำตำแหน่งของสมุหกลาโหม และคติไทยถือว่าช้างเป็นสัตว์ประจำชาติ ใช้ในราชการสงคราม ดังนั้นคชสีห์ จึงหมายถึงทหารออกศึกสงคราม ซึ่งในสมัยกรุงศรีอยุธยา ทั้งพลเรือนและทหาร ต้องถูกเกณฑ์ไปราชการสงคราม

พญาคชสีห์ราชเสนีย์พิทักษ์ ของ สทป. เป็นการหล่อองค์จำลอง เพื่อแจกจ่ายให้กับหน่วยงานสังกัดกระทรวงกลาโหม เหล่าทัพ ทูตต่างประเทศ ในโอกาสปีมหามงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี เมื่อปี 2549 และในโอกาสที่กระทรวงกลาโหมครบ 120 ปี

ส่วนพญาคชสีห์ องค์จริงที่ตั้งอยู่หน้ากระทรวงกลาโหมนั้น จัดสร้างขึ้นเพื่อเป็นสัญลักษณ์สำคัญ และตั้งอยู่บริเวณทางเข้าออกกระทรวงกลาโหม เนื่องจากองค์พญาคชสีห์ เป็นสัตว์ในเทพนิยาย เป็นส่วนผสมระหว่างราชสีห์กับช้าง (คช) ซึ่งในสมัยโบราณถือว่าคชสีห์ เป็นเครื่องหมายแทนทหาร รวมทั้งตราประจำตำแหน่งของสมุหกลาโหมก็ใช้ตราคชสีห์เป็นสัญลักษณ์